choithoiGAMES & GUIDES
VI

Đăng nhập

Chào mừng bạn trở lại

Chưa có tài khoản?

Đổi Kim cương lấy Xu sao

★ Xu sao 0◆ Kim cương -

1 Kim cương = 1.000 Xu sao. Xu sao không thể đổi sang Kim cương; cả hai đều là điểm giải trí, không quy đổi thành tiền.

Văn hóa

Chơi game chỉ có tác hại đúng hay sai? Điều nghiên cứu nói và 6 câu tự kiểm tra

Chơi game chỉ có tác hại là nhận định sai. Xem nghiên cứu Oxford, tiêu chí rối loạn chơi game của WHO, quy định giờ chơi ở Việt Nam và 6 câu tự kiểm tra.

Cập nhật

Hỏi chơi game chỉ có tác hại đúng hay sai thì câu trả lời ngắn là: sai. Chơi game không chỉ có tác hại, nhưng cũng không vô hại. Các nghiên cứu lớn gần đây cho thấy riêng số giờ chơi không nói lên nhiều. Điều quyết định là bạn chơi vì muốn hay vì thấy bị buộc phải chơi, và game có lấn sang giấc ngủ, việc học, công việc hay không. Bài này tách phần có bằng chứng ra khỏi phần chỉ là lời đồn, rồi đưa ra một bảng tự kiểm tra để bạn biết mình đang ở đâu.

Vì sao câu “chơi game chỉ có tác hại” vẫn được nhiều người tin

Nhận định này thường xuất phát từ những gì người lớn nhìn thấy: con thức khuya, điểm số tụt, cáu gắt khi bị gọi đi ăn. Đó là những chuyện có thật. Nhưng cái sai nằm ở bước quy kết: thấy một người chơi quá đà rồi suy ra cả việc chơi game đều có hại. Cũng giống như thấy người ăn quá nhiều đồ ngọt mà kết luận đường là chất độc.

Ngược lại, câu “game rèn trí não” mà các trang bán thiết bị hay dùng cũng bị phóng đại không kém. Vậy rốt cuộc chơi game có hại không? Phần dưới đây chỉ giữ lại những gì đã được nghiên cứu có quy mô kiểm chứng.

Nghiên cứu nói gì: ba kết quả đáng biết

  • Số giờ chơi gần như không ảnh hưởng đến cảm giác hạnh phúc. Năm 2022, nhóm của Viện Internet Oxford công bố trên tạp chí Royal Society Open Science một nghiên cứu theo dõi gần 39.000 người chơi suốt 6 tuần. Điểm khác biệt là họ dùng dữ liệu giờ chơi thật do nhà phát hành cung cấp, thay vì để người chơi tự khai. Kết luận: thời gian chơi hầu như không có tác động nhân quả đến trạng thái tinh thần. Điều có liên quan là động cơ chơi. Người chơi vì thích thì thấy ổn hơn, còn người chơi vì cảm giác bị ép thì thấy tệ hơn.
  • Trẻ chơi game không kém hơn ở các bài kiểm tra nhận thức. Một phân tích năm 2022 từ dự án ABCD của Mỹ, đăng trên JAMA Network Open, so sánh khoảng 2.000 trẻ 9–10 tuổi. Nhóm chơi từ 3 giờ mỗi ngày trở lên làm tốt hơn một chút ở các bài kiểm tra kiềm chế phản ứng và trí nhớ làm việc. Đây là nghiên cứu quan sát, nên không chứng minh được game làm trẻ thông minh hơn, nhưng nó đi ngược với giả định “chơi nhiều là chậm đi”.
  • Rối loạn chơi game là có thật, nhưng có tiêu chí rõ. Bảng phân loại bệnh ICD-11 của WHO, có hiệu lực từ ngày 1/1/2022, đưa rối loạn chơi game vào danh mục (mã 6C51). Ba dấu hiệu chính là: mất kiểm soát việc chơi, ưu tiên game hơn các việc khác trong cuộc sống, và vẫn tiếp tục dù đã gây hậu quả. Thường phải kéo dài khoảng 12 tháng mới được xem xét. Nói cách khác, chơi nhiều trong một kỳ nghỉ chưa phải là bệnh.

Những tác hại có thật và khi nào chúng xảy ra

Bỏ qua lời đồn thì vẫn còn những tác hại có cơ sở. Chúng gắn với cách chơi nhiều hơn là với việc chơi:

Tác hạiThường xảy ra khiCách giảm
Thiếu ngủChơi sát giờ ngủ, nhất là game không có điểm dừngNgừng trước giờ ngủ khoảng 1 tiếng, chọn game có ván ngắn vào buổi tối
Mỏi mắt, khô mắtNhìn màn hình liền mạch hàng giờQuy tắc 20-20-20: cứ 20 phút, nhìn xa khoảng 6 m trong 20 giây
Đau cổ, cổ tayCúi điện thoại, tì tay sai tư thế quá lâuĐứng dậy sau mỗi ván dài, đặt màn hình ngang tầm mắt
Tiêu tiền không kiểm soátMua vật phẩm, mở hộp quà ngẫu nhiên trong gameĐặt hạn mức mỗi tháng, tắt thanh toán một chạm trên điện thoại
Xung đột gia đìnhQuy tắc chơi không rõ, bị cắt ngang giữa trậnThống nhất trước số ván, không chỉ số phút

Dòng cuối có một chi tiết thực tế. Một trận đấu đội 20 phút không thể dừng ở phút thứ 15 mà không làm cả đội thua. Vì vậy hẹn nhau “thêm một trận nữa thôi” thường hiệu quả hơn hẹn “thêm 15 phút”. Với trẻ, kiểu thỏa thuận này cũng ít gây cãi nhau hơn.

6 câu tự kiểm tra: đam mê hay đã thành vấn đề?

Trả lời thật lòng cho khoảng 3 tháng gần nhất:

  1. Bạn có thường chơi lâu hơn hẳn so với dự định không?
  2. Bạn đã từng bỏ bữa, bỏ ngủ, trễ học hoặc trễ việc vì game chưa?
  3. Khi không được chơi, bạn có bứt rứt, cáu gắt rõ rệt không?
  4. Bạn có giấu người thân về thời gian hoặc số tiền đã dùng cho game không?
  5. Những sở thích khác (thể thao, gặp bạn, đọc sách) có đang biến mất dần không?
  6. Bạn chơi để thấy vui, hay chủ yếu để khỏi phải nghĩ đến chuyện khác?

Không có câu “có” nào, hoặc chỉ một câu, thì nhiều khả năng game đang là một thú vui bình thường. Có hai, ba câu “có” là đèn vàng: nên đặt lại giờ chơi và theo dõi thêm vài tuần. Có từ bốn câu trở lên, nhất là câu 2 và 4, thì nên nói chuyện với người thân, và cân nhắc gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý. Đây là bảng tự đánh giá để bạn nhìn lại mình, không phải công cụ chẩn đoán.

Quy định giờ chơi cho người dưới 18 tuổi ở Việt Nam

Theo Nghị định 147/2024/NĐ-CP, có hiệu lực từ 25/12/2024, nhà cung cấp game trực tuyến phải giới hạn người dưới 18 tuổi chơi không quá 60 phút cho mỗi trò trong một ngày, và tổng thời gian tất cả các trò không quá 180 phút mỗi ngày. Quy định này đặt trách nhiệm lên doanh nghiệp. Ở nhà, các con số đó vẫn là một mốc tham khảo hợp lý để cha mẹ và con cùng thống nhất.

Một ví dụ cụ thể cho học sinh cấp hai ngày đi học: làm xong bài lúc 20 giờ, chơi tối đa đến 21 giờ 30, rồi cất điện thoại ra khỏi phòng ngủ. Cuối tuần có thể nới thêm, nhưng vẫn ngừng trước giờ ngủ. Chọn những trò có ván ngắn như cờ hay nối hình sẽ giúp việc dừng lại dễ hơn nhiều so với game không có điểm kết thúc.

Chơi ngay trên choithoi, không cần tải

Nếu muốn thử kiểu game có điểm dừng rõ ràng như bài vừa nói:

  • Cờ tướng: mỗi ván có kết thúc, chơi với máy theo mức độ hoặc hai người cùng máy.
  • Game Pikachu nối thú: mỗi màn vài phút, dễ hẹn “xong màn này thì nghỉ”.
  • Mật thất kỳ duyên: xếp kim cương theo màn, chơi chậm, không cần phản xạ nhanh.

Xem thêm các game giải đố hoặc toàn bộ game miễn phí.

Xem thêm